Azərbaycan təkcə gündəlik 4 milyon dollar vəsait itirir

Son günlər neftin dünya bazar qiymətində kəskin azalmalar müşahidə olunur.Təbii ki, Azərbaycan neft ölkəsi olduğu və büdcəsinin təxminən 65 faizinin neftdən gələn gəlir hesabına formalşdığı üçün dünyada baş verən proseslər də ölkə ictimaiyyəti üçün mühüm əhəmiyyət kəs edir. Bu baxımdan da dünya bazarında neftin qiymətinin ucuzlaşması nəticəsində ölkəyə dəyən ziyanın həcmini araşdırmaq, eləcə də neftin qiymətin yenidən düşmə səbəblərini ictimaiyyətin diqqətinin çatdırmaq üçün İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin sədri Vüqar Bayramova müraciət etdik.

-Vüqar bəy, neftin qiymətinin son günlər 12-13 dollar ucuzlaşması ölkəyə gündəlik nə qədər ziyan deməkdir?

- Bütövlükdə, Azərbaycan BTC neft kəməri ilə gündəlik 1 milyon barelə yaxln neft ixrac edirdi. Ancaq qlobal maliyyə böharanı başlayandan bəri ixrac olunan neftin həcmində müəyyən qədər azalmalar var. Bir milyon barel neftin ixrac edilməsi nəticəsində əldə olunan vəsait Azərbaycana, eyni zamanda Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkətinə (ABƏŞ) daxil olurdu. 1 milyon barelin neftin satışından əldə olunan vəsait o deməkdir ki, neftin qiyməti 70 dollar olanda bir milyon barel neftin satışından Azərbaycanın büdcəsinin, eyni zamanda ABƏŞ-in gündəlik gəliri 70 milyon dollar idi. Söhbət ABƏŞ-in və Azərbaycanın bütövlükdə gəlirindən gedir. Ancaq onun təxminən 25 miyon dolları Azərbaycanın payına düşür. O cümlədən ARDNŞ və ADNF-nun payına düşür. Neftin qiymətinin 70 dollardan 60 dollara düşməsi o deməkdir ki, Azərbaycanın BTC neft kəməri ilə ixrac etdiyi neftin satışından Azərbaycan və ABƏŞ-nin gündəlik gəliri 70 milyon dollardan 60 milyon dollara qədər azalıb. Faktiki olaraq Azərbaycan və ABƏŞ neftin qiymətinin aşağı düşməsindən gündəlik olaraq 10 miyon dollara yaxın vəsait itirir. Ancaq hasilatın pay bölgüsünü nəzər alsaq, neftin dünya bazar qiymətinin aşağı düşməsindən Azərbaycanın itirdiyi vəsait gündəlik olaraq 4 milyon dollara yaxındır. Read the rest of this entry »

 2008-ci ildən ucuzlaşmaqda davam edən neftin dünya bazar qiymətində son aylar bahalaşma müşahidə olunmasına baxmayaraq, Iyun ayının 13-dən qiymətlərin düşməsi prosesi müşahidə olunur.

Xatırladaq ki, iyunun 12-də cari il ərzində neftin ən yüksək qiyməti 73,23 dollar olub. Ekspertlər bu bahalaşmanı neft müqavilələrinə tələbatın artması və Amerika iqtisadiyyatının bir qədər yaxşılaşması ilə bağlı məlumatlarla izah edibər. Bəzi ekspertlər isə yenidən neftin bahalaşmasını spekulyativ amillərlə əsaslandırıblar. Son 25 gün ərzində isə neftin qiyməti 10 dollar düşüb.  Bu gün Londondakı “ICE” birjasında Brent markalı neft 0,82 dollar ucuzlaşaraq 63,23 dollar təşkil edib. Nyu-Yorkdakı “NYMEX” birjasında isə WTI markalı neftin qiyməti 1,12 dollar düşərək 62,93 dollar olub. Qeyd edək ki, dünya bazarında hər sent ucuzlaşma sonda Azərbaycan büdcəsinə 10 milyonlarla dollar zərər deməkdir.

Cəmiyyət sosial ədalətsizlik məngənəsində sıxılır

Tarif Şurasının iyunun 30-da keçirilən iclasında ölkənin bugünki sosial-iqtisadi vəziyyətinə baxmayaraq, mavi qazın min kubmetrinin 47,20 manatdan 100 manata qaldırılması ictimaiyyətin ciddi narazılığına səbəb olub. Həqiqətən də bu gün dünyada baş verən iqtisadi proseslər, eləcə də Azərbaycanda zavod və fabriklərin bağlanması əhalinin iqtisadi durumuna ciddi təsir edib. Bu vəziyyətdə hökumət nəinki qazın qiymətini qaldırmalı, əksinə kommunal xidmətlərin xərcini azaltmaq istiqamətində addımlar atması vacib idi. Azadlıq radiosunun saytında yayılan məlumata görə, qonşu ölkələrlə müqayisə etsək görərik ki, qaz ixrac edən Rusiya qazın min kubmetrini öz əhalisinə 77 dollara, Özbəkstan isə 42 dollara satır. Ən ucuz qiymət isə Türkmənistan və İrandadır. Tükmənistanda 15 dollar, İranda isə 20 dollardır. Maraqlıdır, minlərlə insanın işsiz qaldığı bir durumda hökuməti nə vadar edib ki, onsuz da ağ gündə olmayan qara caamatın gününü qara etsin. Belə çıxır ki, hökumət böhranın neft səltənətinə vurduğu zərbəni əhalinin hesabına aradan qaldırmaq istəyir.Yəqin ki, böhranın təsirləri nəticəsində işsiz qalan insanlara hökumətin vurduğu zərbə son olmayacaq. Read the rest of this entry »

“Əmlak Bazarı İştirakçıları” İctimai Birliyi (ƏBİ) 2009-cu ilin iyun ayı ərzində Bakı şəhəri üzrə tikinti materialları bazarının monitorinqini aparıb. Bu barədə AJAŞ Xəbər-ə birlikdən məlumat verilib.
Monitorinq zamanı 38 adda, 87 çeşiddə tikinti materiallarının qiyməti izlənilib. Araşdırılan məhsullar üzrə respublikamızda istehsal olunan malların ümimi istehsalda həcmi 52,9% təşkil edib. Müəyyən edilib ki, neftin qiymətindəki artımlar və maliyyə birjalarında qiymət indekslərinin müsbətə dogru dəyişməsi tikinti materialları bazarına da təsir göstərib. Tikinti materiallarının qiymətlərində cüzi də olsa, artım qeydə alınıb: “Qiyməti artan materiallar arasında yerli istehsal məhsulları ilə yanaşı, idxal məhsullarına da rast gəlinib. May ayında 5 aylıq fəsilədən sonra istehsalı bərpa olunan armatur, qiyməti artan məhsullar arasında olsa da araşdırmalar göstərir ki, bu qiymət artımı müvəqqəti xarakter daşıyır. Belə ki, Bakı poladəritmə zavodunun xammal ehtiyatı 6000 ton təşkil edir ki, bu da fasiləli iş rejimində cəmi 10 günlük istehsal üçün yetərlidir. Read the rest of this entry »

Tanınmış ictimai xadimlər ölkədə informasiya azadlığının vəziyyətindən narahatdırlar. Bu barəfə AJAŞ Xəbər məlumat verib.

Vətəndaşların Əmək Hüquqlarını Müdafiə Liqasının sədri Sahib Məmmədov şirkətlərin bir çoxunun özlərini informasiya sahibi hesab etməmələrini başa düşmədiyini bildirib: “Məsələn ARDNŞ, dövlət büdcəsindən vəsait almamasına baxmayaraq, dövlət tabeçiliyində olan sırf kommersiya qurumudur. Biz onlara indiyə qədər sübut edə bilməmişik ki, siz doğrudan da informasiya sahibisiniz. “İnformasiya haqqında” qanuna görə, hər hansı bir şirkət Azərbaycan bazarında hökmran mövqe tutursa, yəni monopolistdirsə, o informasiya sahibidir. ARDNŞ-dən isə deyirlər ki, biz satdığımız neftin miqdarına görə monopolist deyilik. Azərbaycanda cəmi 50 milyon ton neft hasil olunur, ondan cəmi 8-9 tonu bizimdir”. Read the rest of this entry »

 Bu gün “Avropa” otelində Milli Büdcə Qrupu (MBQ), EİTİ Koalisiyası və Vətəndaş Nəzarəti Şəbəkəsi (VNŞ)  birgə həyata keçirdikləri  “Azərbaycan Respublikasında İctimai Vəsaitlərlə bağlı Məlumat Açıqlığının Monitorinqi”layihəsinin nəticələri  ilə bağlı hesabat təqdim edib. Layihənin Açıq Cəmiyyət İnstitutu-Yardım Fondunun (ACİ-YF) maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirildiyi qeyd edilib.

Layihənin koordinatoru Emil Ömərov layihə çərçivəsində nazirliklərə, məhkəmələrə, şirkətlərə və digər dövlət qurumlarına sorğu göndərildiyini bildirib: “169 sorğuda 355 sual göndərilib. MBQ 34, Mədən Sənayesində Şəffaflığın Artırılması Koalisiyası 64, VNŞ 31, “Expert” jurnalı 20 və sadə vətandaşlar 20 sorğu göndərib.”. Read the rest of this entry »

Qubad İbadoğlu: “Azərbaycan-Rusiya arasında imzalanan qaz sazişi iqtisadi deyil, siyasi qərardır”

İlqar Məmmədov:” “Azərbaycan nə qədər çox marşurutla qazını dünyaya çıxara bilərsə, həm iqtisadi, həm də siyasi xeyri çox olacaq”

Azərbaycan-Rusiya hökumətləri arasında imzalanan qaz sazişi iki ölkə arasında iqtisadi fəaliyyətin genişləndirilməsi münasibəti ilə atılan addım deyil, siyasi qərardır. Bu barədə İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin (İTM) rəhbəri Qubad İbadoğlu AJAŞ Xəbər-in müxbiri ilə söhbətində bildirib.

Qubad İbadoğlu hesab edir ki, Azərbaycanın dövlətçilik maraqları və hədəfləri baxımından bu düzgün qərar deyil: “Azərbaycan hazırda Rusiyanın qaz ekspansiyasından kənarda olmalıdır, çünki uzun illər bu proseslərdən kənarda olub. Amma bu gün Azərbaycan öz resurslarından Rusiyaya satış imkanları qazandırmaqla, daha çox ondan asılı vəziyyətə düşür. Bundan sonra Rusiyanın Azərbaycanda həm iqtisadi, həm də siyasi proseslərə təsir imkanları daha da çox olacaq”.

İTM rəhbərinin sözlərinə görə, hazırda baş verən hadisələr “Nabukko” layihəsi üçün böyük zərbədir: “ Düzdür hələ dəqiq məlum deyil ki, söhbət “Şahdəniz-2” yatağının qazından, yoxsa ondan kənar gedir. Ancaq Rusiya mətbuatının yazdıqları ilə Sənaye və Energetika naziri Natiq Əliyevin açıqlaması arasında fərq var. Onların dediyinə görə, “Şahdəniz-2” yatağının resursları da Rusiyanın nəzarətinə keçir, amma nazir N.Əliyev bunu təkzib edib. “Nabukko” layihəsinin əsas resursu “Şahdəniz-2” yatağıdır. Əgər o da Rusiyanın nəzarətinə keçərsə, “Nabukko” layihəsi üçün çox ciddi təhlükə yaranar. Bu layihənin reallaşması imkanlarını azaldır.

Qubad İbadoğlu həmçinin Rusiyanın Azərbaycan qazının hər min kubmetrini 350 dollara almasının real olduğunu qeyd edib: “Qiymət normal qiymətdir. Dünya bazar qiymətinə uyğundur.Yəqin ki, Rusiya 350 dollara qazı alacaq. Rusiya mətbuatı da bunu təsdiq edir”.

Politoloq İlqar Məmmədov da Azərbaycan-Rusiya hökumətləri arasında imzalanan qaz sazişinə öz münasibətini bildirib: “Rusiya ilə ARDNŞ arasında imzalanan birinci müqaviləyə, yəni Dağıstana qaz ötürülməsinə yaxşı baxıram. O saziş həm Azərbaycanın, həm də Rusiyanın xeyrinədir. Ancaq “Şahdəniz-2” yatağına dair olan sazişə görə, Azərbaycanın siyasi və iqtisadi mənfəəti sual altındadır.

Politoloq qeyd edib ki, “Nabukko” layihəsinin mövcudluğu Azərbaycanın xeyrinə olacaq: “ Azərbaycan nə qədər çox marşurutla qazını dünyaya çıxara bilərsə, həm iqtisadi, həm də siyasi xeyri çox olacaq. Rusiya-Azərbaycan arasında “Şahdəniz-2” yatağına dair imzalanan ilkin saziş “Nabukko”ya mənfi təsir edir. Amma bu işin hələ axırı deyil. Hələ bu məsələ davam edəcək”.

Azərbaycan Media Mərkəzində qalmaqal baş verib

Bu gün  Azərbaycan Media Mərkəzində qalmaqal baş verib. Hüquq Siyasəti və Dövlət Quruculuğu Parlament komissiyasının sədri Əli Hüseynov İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Qubad İbadoğlu ilə “QHT-ın  böhrandan  çıxış yolu” mövzusunda debatda üz-üzə gəlməyib. Brifinqdə Prezident yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının sədri, millət vəkli Azay Quluyev sabah parlamentdə müzakirə olunacaq QHT haqqında qanuna yenidən əlavə və dəyişikliklər barədə məlumat verib: “ Bu gün Hüquq Siyasəti və Dövlət Quruculuğu Komitəsinin iclasının keçirdyi iclasda QHT sektorunu, ayrı-ayrı vətəndaş cəmiyyəti təmsilçilərini narahat bütün maddələr ilə bağlı ümumi bir fikir ifadə olundu ki, bu maddələr gündəmdən çıxarılsın. Haqqında danışdığımız qanun layihəsi gündəmdədir. Amma Milli Məclisə sabah tamamilə yeniləşmiş bir variant təqdim olunacaq. Mən düşünürəm ki, iyunun 19-da təqdim olunan variantdan köklü şəkildə fərqli olacaq. Bu fərq QHT sektorunu narahat edən bütün maddələrı əhatə edir”. Read the rest of this entry »

Dövlət Sosial Müdafiə Fondu (DSMF) iş stajına görə pensiyalarının artım hissəsini ala bilməyən Salyan rayon sakinlərinin şikayətini təmin edib. Bu barədə Vətəndaş Nəzarəti Şəbəkəsinin (VNŞ) koordinatoru Esmira Əsədullayeva AJAŞ Xəbər-in əməkdaşıyla söhbətində bildirib. E. Əsədullayevanın sözlərinə görə, DSMF pensiyaların artırılmış hissələrinin təcili ödənilməsi barədə yerli idarələrə göstəriş verib: “15 ay əvvəl staja görə pensiyaları artırılmış bir qrup qocaman neftçi, artımı ala bilməmələri ilə əlaqəli Vətəndaş Nəzarəti Şəbəkəsinə müraciət etmişdi. VNŞ də öz növbəsində işə konstruktiv müdaxilə edərək məsələnin həlli istiqamətində addımlar atmağa başladı. DSMF-nin məlum göstərişini fəaliyyətimizin uğurlu nəticələrindən biri hesab edirik”.

Qeyd edək ki, sözügedən problemi ilk dəfə AJAŞ Xəbər Agentliyi mətbuatda yayıb və ictimailəşdirib.

Millət vəkili Nəsib Nəsibli: “Azərbaycanlılar yaşayan kəndlərə qaz çəkilməlidir”

Son zamanlar Türkiyəyə satılan qazın hər min kubmetrinin 120 dollara satılması  və bu qiymətin dünya bazar qiymətlərinə uyğunlaşdırılması həm mətbuatda, həm də rəsmi dairələrdə müzakirə olunur. Ancaq bəzi ekspertlər bu qiymət artımının məhz Türkiyəyə şamil edildiyindən narazılıq edirlər. Ekspertlərin fikrincə, dünya bazar qiyməti 350-400 dollara olduğu halda, Gürcüstana da qaz dünya bazar qiymətlərindən ucuz, yəni 180 dollara satılır. Ekspertlər, Gürcüstana satılan qazın qiymətinin də qaldırılmasının vacib olduğunu vurğulayırlar. Digər tərəfdən Azərbaycanın Gürcüstana qazı ucuz satmasına baxmayarq, Borçalının əksəriyyət kəndində mavi qazdan  istifadə etmək imkanın olmaması amili də Gürcüstana qazın ucuz satılması əhəmiyyətini itirir. Belə olan təqdirdə   Azərbaycan hökumətinin qazı ucuz satmasının səbələri  ilə bağlı bir neçə ekspertdən münasibət öyrəndik. Mövzu ilə bağlı millət vəkili Nəsib Nəsibli öz fikrini bildirib: “Bu kommersiya işidir. Bu məsələdə bəzi siyasi maraqlar var. Belə məsələlərdə dövlətlər səviyyəsində maraqlı olurlar. Ancaq qazın ucuz satılmasının Borçalıda yaşayan azərbaycanlılar üçün əhəmiyyəti yoxdur. Məntiq ilə Azərbaycan Gürcüstana qazı ücuz satdığı halda, orada yaşayan soydaşlarımıza da nəsə çatmalıdır .Ən azından Dövlət Neft Şirkəti yerli qaz şəbəkəsini alıb və azərbaycanlılar yaşayan  kəndlərə qaz çəkilməlidir, amma əksəriyyətində qaz yoxdur”. Read the rest of this entry »